Goed winteronderhoud van je zeilen verlengt de levensduur van het doek en verkleint de kans op problemen tijdens het vaarseizoen. Zeilen krijgen het hele jaar door veel te verduren, zowel op zout als op zoet water. Juist in de winter is er tijd en rust om ze de aandacht te geven die ze verdienen.
In de winter liggen de meeste zeilen droog en beschut op zolder, in de garage of in een schuur. Zodra de boot weer te water gaat, worden ze opnieuw aangeslagen. Zeilen slijten niet alleen, ze worden ook vies. Zelfs wanneer ze netjes onder een huik liggen, zijn ze niet volledig beschermd tegen vocht, vuil en insecten. Vooral schimmels en algen kunnen een wit zeil in de loop van de tijd veranderen in een grauw doek. Algen zorgen voor een groene aanslag, schimmels voor zwarte vlekken. Goed winteronderhoud is daarom geen overbodige luxe.
Zelf je zeil wassen
Het wassen van een zeil heeft zeker zin. Door het doek schoon te maken, haal je de voedingsbodem voor schimmels en algen weg voor het komende seizoen. Bovendien ziet het zeil er na het schoonmaken weer een stuk beter uit.
Een zeil in de wasmachine doen is geen goed idee. Zeilen zijn voorzien van een beschermende coatinglaag die je zo lang mogelijk wilt behouden. Door een wasbeurt in de wastrommel kan het zeil zijn vorm verliezen, met als gevolg dat het later slap aan de mast hangt.
Leg het zeil in een teil of badkuip en laat het ongeveer een half uur weken in lauw water met een zachte zeepsoort, zoals Dreft of Woolite. Gebruik geen groene zeep, omdat dit schimmelvorming juist kan bevorderen. Boen het zeil voorzichtig schoon met een zachte borstel, spons of doek en spoel het daarna meerdere keren goed uit. Laat het zeil volledig drogen voordat het weer wordt opgeborgen of teruggaat naar de boot.
Schimmel en hardnekkige vlekken
Is de schimmel niet volledig verdwenen uit een Dacron zeil, dan kan een verdunde bleekwateroplossing helpen. Gebruik hierbij een verhouding van maximaal één deel bleekwater op tien delen water.
Wees er zeker van dat het zeil daadwerkelijk van Dacron, oftewel polyester, is. Zeilen van nylon, laminaat, kevlar of Dyneema kunnen niet tegen bleekwater. Spinnakers zijn gemaakt van nylon, ook wel ripstop genoemd, en zijn hier bijzonder gevoelig voor. In de praktijk worden deze zeilen overigens minder snel vuil. Voor verschillende zeilsoorten zijn bij watersportwinkels ook speciale reinigingsmiddelen verkrijgbaar.
Zout op zeilen
Zout water heeft een andere invloed op zeildoek dan zoet water. Wanneer zout water opdroogt, blijven zoutkristallen achter. Deze kristallen kunnen scherp zijn en op termijn de vezels van het polyestergaren beschadigen. Daarom is het verstandig om zeilen die op zout water zijn gebruikt na afloop met schoon, zoet water af te spoelen.
Nieuwe coating of naar de zeilmaker
Een alternatief voor zelf wassen is het laten reinigen van de zeilen door een zeilmaker. Het voordeel hiervan is dat er vaak ook een nieuwe coating wordt aangebracht. Het zeil is dan niet alleen schoon, maar krijgt ook weer een waterafstotende beschermlaag, vergelijkbaar met die van een nieuw zeil.
Veel zeilers zijn verrast door hoe goed een gebruikt zeil er na zo’n behandeling weer uitziet. Het effect is niet zo langdurig als bij nieuwe zeilen, maar kan de levensduur wel met een of meerdere seizoenen verlengen.
Daarnaast kan een zeilmaker het zeil controleren op slijtage, loszittende naden of kleine beschadigingen. Door dit in de winter aan te pakken, voorkom je problemen tijdens het vaarseizoen.
Checklist winteronderhoud van zeilen
- Controleer het zeil op schimmel, algen en vuil
- Spoel zeilen die op zout water zijn gebruikt altijd na met zoet water
- Was alleen met lauw water en een zachte zeep
- Gebruik nooit een wasmachine
- Pas bleekwater uitsluitend toe bij Dacron zeilen en sterk verdund
- Laat het zeil volledig drogen voordat je het opbergt
- Berg zeilen droog en niet luchtdicht op
- Overweeg professionele reiniging en een nieuwe coating
- Laat naden, stiksel en beschadigingen controleren
Dit artikel is geschreven door Klaas Wiersma, onafhankelijk watersportjournalist.
De inhoud is geactualiseerd door de redactie van Vaarmarkt.
Wil je reageren op dit artikel of heb je een inhoudelijke aanvulling?
Stuur een e-mail naar nieuwsdienst@vaarmarkt.nl of neem contact op met Klaas Wiersma via LinkedIn.
