Met het kopen van een boot gaat vaak een langgekoesterde droom in vervulling. Maar let op, want deze droom kan ook een nachtmerrie worden. Wat zijn de zaken waar je aan moet denken bij het kopen van een boot? En hoe voorkom je teleurstellingen?
Lijstje met wensen
Voordat je gericht op zoek gaat naar een boot, is het verstandig om eerst een duidelijk lijstje te maken met eisen en wensen. Denk bijvoorbeeld aan het type boot, de lengte, het aantal slaapplaatsen, het vaargebied en natuurlijk het beschikbare budget. Ga je vooral dagtochten maken, of wil je langere tochten en misschien zelfs vakanties aan boord doorbrengen? Ook zaken als doorvaarthoogte, diepgang en onderhoud kunnen een rol spelen bij de keuze.
De vraagprijs is uiteraard een belangrijke factor. Bedenk ook of je een bijna nieuwe boot wilt kopen waar je de eerste jaren relatief weinig kosten aan zult hebben. Of ga je voor een wat groter, maar ook ouder schip? In dat geval is het verstandig om wat budget apart te houden voor onderhoud of vervangingen.
Veel beginnende booteigenaren kijken vooral naar de aanschafprijs. Toch zijn het vaak de jaarlijkse kosten die bepalen of een boot echt bij je past. Denk aan liggeld, verzekering, onderhoud, winterstalling en brandstof. Bij een kleinere sloep blijven die kosten vaak overzichtelijk, terwijl ze bij een groter motorjacht of zeiljacht behoorlijk kunnen oplopen. Het is daarom verstandig om vooraf niet alleen te berekenen wat je kunt uitgeven aan de aankoop, maar ook wat je jaarlijks wilt besteden aan het bezit van een boot.
Wie nog aan het oriënteren is op het type boot, kan ook het artikel “Welk type boot is geschikt voor mij?” lezen op Vaarmarkt.
De juiste boot vinden
Heb je het lijstje compleet, dan is het tijd om te kijken welke boten in aanmerking komen. Op Vaarmarkt staat een groot en actueel aanbod boten van zowel particuliere verkopers als jachtmakelaars en professionele aanbieders.
Met filters op bijvoorbeeld type boot, lengte, prijs en bouwjaar kun je het aanbod terugbrengen tot een selectie die aansluit bij jouw wensen. In de praktijk blijken er uiteindelijk maar een paar schepen echt aan alle eisen te voldoen. Met die boten gaan we verder.
Foto’s geven vaak een eerste indruk, maar laten niet altijd het volledige beeld zien. Makelaars zijn vaak erg handig in het zo fotograferen van een boot dat de iets minder mooie delen niet in beeld komen. Ook kunnen kleine boten met een groothoeklens opeens veel groter lijken. Soms worden oude foto’s gebruikt. Vooral als verkopers zelf hun boot te koop zetten, kunnen die het vaak niet laten om beeld te plaatsen van hun schip in topconditie, terwijl de staat van het schip inmiddels al lang niet meer zo florissant is. Voordat we een boot kopen, gaan we dus eerst kijken.
Neem daarom ook de tijd om verschillende advertenties met elkaar te vergelijken. Kijk niet alleen naar de foto’s, maar lees ook de beschrijving aandachtig door. Hoe uitgebreid wordt onderhoud gedocumenteerd? Zijn er recente investeringen gedaan? Worden er facturen of keuringsrapporten genoemd? Zulke details vertellen vaak meer over een schip dan een rijtje technische specificaties.
Voordat we een boot kopen, gaan we dus eerst kijken.
Boot bekijken
Maak een afspraak met de verkoper. Misschien lukt het om op een dag meerdere boten te bekijken. Dan kun je ook het gevoel vergelijken dat je bij de verschillende boten hebt. Soms voelt een schip prettiger, omdat het gezelliger of juist strakker is ingericht.
Bedank de verkoper voor zijn moeite, het zijn vaak niet de leukste dagen voor iemand die zijn schip kwijt wil. Vertel je intenties. “We zijn op zoek naar een zeiljacht van rond de 40 voet van een jaar of tien oud. We gaan deze week nog drie andere schepen bekijken.” Zo kweek je geen valse verwachtingen. Houd verder je kaarten tegen de borst en laat zeker niks los over je besteedbare budget.
Eerste indruk
Laat eerst de boot rustig op je inwerken. Vaak zie je bij de eerste blikken al wat voor vlees je in de kuip hebt en of dit schip voldoet aan je verwachtingen. Bekijk de boot vanaf de steiger en loop een paar keer heen en weer langs de romp als dat kan. Zorg dat je schoenen schoon zijn als je aan boord stapt en bekijk het schip vanuit de kuip, of vanachter de stuurstand.
Vaak begint de makelaar of de verkoper nu een verhaal over de historie van het vaartuig. Ondertussen is het tijd om naar binnen te gaan. Wees eerlijk, laat weten wat je mooi vindt en welke onderdelen je minder aanspreken.
Binnen kijken
Als de verkoper koffie aanbiedt, geeft dat de kans om even rustig te gaan zitten. Hoe zitten de banken? Hoe goed zijn de kussens? Hoe werkt de kombuis, is deze praktisch ingedeeld? Bedenk dat, als je deze boot gaat kopen, je hier nog talloze koppen koffie zult gaan drinken.
Kijk niet alleen naar de afwerking, maar probeer je ook voor te stellen hoe het is om hier langere tijd aan boord te verblijven. Is er voldoende bergruimte? Kun je gemakkelijk bij de kastjes? Is er genoeg ventilatie? Juist de praktische zaken bepalen vaak of een boot op termijn prettig blijft.
Maak veel foto’s
Als duidelijk is dat je deze boot niet gaat kopen, kap de sessie dan af. Leg rustig uit wat de bezwaren zijn vanuit je eigen perspectief. “Er zullen genoeg watersporters zijn die dit wel willen, maar wij zoeken iets anders.”
Bevalt de boot wel, dan is het tijd voor de volgende stap. Vraag of je foto’s mag maken en probeer zo veel mogelijk vast te leggen. Vaak ben je de eerste keer op een schip zo overdonderd dat je veel details over het hoofd ziet. Zeker als je enthousiast bent.
Foto’s zijn een prima manier om thuis nog eens uit te pluizen hoe bepaalde zaken aan boord geregeld zijn. Maak ook foto’s van de motorruimte, elektrische installaties, navigatieapparatuur, het sanitair en eventuele beschadigingen. Wat je tijdens de bezichtiging mist, ontdek je soms pas thuis op een beeldscherm.
Beter kijken
Oké, op het eerste gezicht is dit wel een boot die je wilt kopen. Nu ga je nog een keer het hele schip door. Van voor tot achter. Kijk naar de inrichting, het houtwerk en de kussens. Maar kijk ook hoe de elektra aan boord geregeld is. Maak hier foto’s van. Test een paar lichtknopjes en andere elektrische apparaten. Breng een bezoek aan het toilet.
Vraag of de motor even mag draaien en luister of je gekke geluiden hoort. Vaak heeft de motor al even gedraaid, dus geeft het een vertekend beeld. Een koude start zegt meestal meer. Vraag daarom gerust hoe de motor start als deze nog niet op temperatuur is.
Bij modernere schepen kom je steeds vaker uitgebreide boordelektronica tegen. Kaartplotters, AIS-systemen, boegschroeven, acculaders, omvormers en uitgebreide monitoringssystemen maken het varen comfortabeler, maar kunnen ook storingen geven. Vraag of deze systemen werken en laat ze indien mogelijk demonstreren.
Knap je alsnog af, zeg het eerlijk en sluit de sessie af. “Wij hebben genoeg gezien.” Overleg nog even in de auto of jij en je partner op één lijn zitten, bel de verkoper met het bericht dat het schip toch niet is wat jullie zoeken en wens hem succes met de verkoop.
Ben je wel enthousiast? Maak dan een afspraak voor een proefvaart. Dat kan direct na de bezichtiging en als jij en je partner elkaar goed aanvoelen, kan het ook direct aan boord met de verkoper.
Neem iemand mee
We komen nu in een volgende fase van het kooptraject. Als kopers zijn jullie enthousiast. Maar dat maakt je ook minder kritisch. Neem dus voor de proefvaart een bekende of een familielid mee en vertel hem waarom hij of zij mee is.
Ervaar het schip, voel hoe het reageert op het roer en op de motor. Bij een zeilschip is de conditie van de zeilen natuurlijk van belang. Vaak ziet een buitenstaander dingen die je zelf niet meer opvallen. Een vreemde geur, een slecht sluitend luik of een onlogische indeling kan iemand anders direct signaleren.
Maak ook nu weer foto’s.
Schakel een expert in
Zijn jullie na de proefvaart nog steeds enthousiast over het kopen van deze boot? Dan is het tijd voor een aankoopkeuring.
Een onafhankelijke scheepsexpert kan gebreken aan het licht brengen die voor een gemiddelde koper nauwelijks zichtbaar zijn. Zeker bij oudere stalen schepen, polyester jachten en grotere motorboten is een aankoopkeuring vaak een verstandige investering.
De boot moet meestal uit het water, zodat de expert de romp goed kan inspecteren. Er wordt gekeken naar zaken als osmose, corrosie, de staat van het onderwaterschip, technische installaties en eventuele constructieve problemen. Ook motor en aandrijflijn worden beoordeeld.
Daarnaast worden vaak juridische en administratieve zaken gecontroleerd. Bij wie ligt het eigendom van het vaartuig? Is er een registratie? Zijn er facturen aanwezig? Is de btw-status duidelijk? Allemaal zaken waar een onervaren koper misschien niet direct aan denkt.
Een keuringsrapport kost geld, maar kan uiteindelijk veel grotere kosten voorkomen.
Controleer ook de documentatie
Vraag altijd naar de beschikbare documentatie van het schip. Onderhoudsfacturen, handleidingen, registratiedocumenten en eventuele eerdere keuringsrapporten geven vaak een goed beeld van de geschiedenis van een boot.
Vooral bij jongere schepen kunnen CE-documentatie en originele aankoopfacturen van belang zijn. Hoe completer het dossier, hoe beter je kunt beoordelen wat er in het verleden met het schip is gebeurd.
Een eigenaar die jarenlang netjes een map heeft bijgehouden met onderhoud en investeringen geeft vaak meer vertrouwen dan iemand die alles uit zijn hoofd probeert te reconstrueren.
Je gaat de boot kopen!
IIs het keuringsrapport binnen, dan is het tijd om een bod te doen. Vaak biedt het keuringsrapport wel een paar aanknopingspunten om de prijs enigszins te drukken.
Kom met een reëel bod. De verkoper zal een tegenbod doen of bij zijn prijs willen blijven. Speel het spel open en vriendelijk. Pas op dat een onderhandeling niet stukloopt op een kapot onderdeel van nog geen honderd euro bij een deal van tienduizenden euro’s.
Bedenk bovendien dat een goede boot niet altijd de goedkoopste boot is. Een schip dat uitstekend onderhouden is, mag soms best wat meer kosten dan een vergelijkbaar exemplaar waar nog veel werk aan zit.
Een koopcontract is te downloaden, bijvoorbeeld via HISWA. Leg daarin duidelijke afspraken vast over de staat van het schip, eventuele ontbindende voorwaarden, de inventaris en de overdrachtsdatum.
En dan is het tijd om te gaan genieten van een nieuw schip!
Dit bericht is geschreven door Klaas Wiersma, onafhankelijk watersport journalist voor Vaarmarkt en is nadien door de redactie bijgewerkt. Wil je reageren op dit bericht? Stuur Klaas Wiersma een e-mail via nieuwsdienst@vaarmarkt.nl of contact hem via linkedin
