De KNRM redt niet alleen mensen in nood, maar zet zich ook in om ongelukken op het water te voorkomen. Vanuit de praktijk weet de reddingmaatschappij waar het regelmatig misgaat. Op basis van jarenlange ervaring zijn zes situaties te benoemen die steeds terugkeren in noodmeldingen. In dit tweede deel bekijken we de laatste drie.
Het gaat om:
- navigatiefouten
- rommel in de schroef
- onvoldoende kennis en ervaring
Navigatiefouten
Het klinkt misschien vreemd dat navigatiefouten aanleiding zijn voor een reddingsactie, maar toch is het zo. Jaarlijks rukt de KNRM honderden keren uit voor strandingen en aanvaringen die het gevolg zijn van een verkeerde inschatting of onvoldoende voorbereiding.
Een veelgenoemde oorzaak is het gebruik van verouderde kaarten. Zeekaarten – ook digitale – moeten regelmatig worden bijgewerkt.
Hoewel navigeren met gps op de weg voor de meesten vanzelfsprekend is, ligt dat op het water anders. Op land zie je waar de weg loopt. Op het water is het overal water en bevinden ondieptes en obstakels zich onder het oppervlak. Een vaartocht vraagt daarom voorbereiding, zeker in onbekend gebied.
Wie bijvoorbeeld voor Makkum de haveningang al ziet liggen en daar rechtstreeks op af vaart, kan zomaar op een zandbank terechtkomen met slechts vijftig centimeter water.
Zorg dat je kaartmateriaal up-to-date is en bekijk vooraf je route. De KNRM adviseert om ook papieren kaarten aan boord te hebben, voor het geval de plotter uitvalt. Kijk om je heen en zorg dat je altijd weet waar je bent.
Rommel in de schroef
Rommel in de schroef is een veelvoorkomende reden voor assistentie. Een touw, plastic zak of waterplanten kunnen verstrikt raken in de schroefbladen. De voortstuwing valt weg en het schip kan moeilijk manoeuvreren. In sommige gevallen kan zelfs motorschade ontstaan.
Vaak is het pure pech. Veel drijvend vuil zie je niet voordat het al in de schroef zit. Toch zijn er voorzorgsmaatregelen mogelijk.
Let erop dat er geen losse lijnen overboord hangen. Controleer dit regelmatig. Vaar je in gebieden met veel waterplanten, zoals de Randmeren of delen van het IJsselmeer, informeer dan vooraf naar de situatie. Blijf bij voorkeur in de vaargeul; daar worden planten gemaaid. Zie je slierten achter de boot of vermoed je plantengroei in de schroef, sla dan kort achteruit om deze los te trekken.
Probeer de schroef alleen zelf schoon te maken als dat veilig kan. Breng jezelf daarbij nooit in gevaar, waarschuwt de KNRM.
Onvoldoende kennis en ervaring
Tot slot wijst de KNRM op watersporters die met beperkte kennis of ervaring het water op gaan. Steeds meer mensen huren een boot in plaats van er zelf een te bezitten. In een korte huurperiode wil men er vaak alles uithalen, terwijl rustig oefenen niet altijd gebeurt.
Dat gaat meestal goed, maar er zijn situaties waarin kennis en ervaring essentieel zijn. Denk aan het voorrang verlenen aan beroepsvaart of het passeren van een sluis. Ook aanleggen bij harde wind vraagt oefening.
Hier ligt ook een rol voor andere watersporters. Wees geduldig en bied waar nodig hulp aan. Iedereen heeft het varen ooit moeten leren.
Mini-check voor een veilige vaartocht
Bij navigatie
- Is je kaartmateriaal bijgewerkt?
- Heb je de route vooraf bekeken?
- Heb je een papieren kaart als back-up aan boord?
Bij risico op rommel in de schroef
- Hangen er geen losse lijnen overboord?
- Blijf je in de vaargeul bij veel waterplanten?
- Controleer je regelmatig of er iets achter de boot sleept?
Bij beperkte ervaring
- Weet je wie voorrang heeft in de situatie waarin je vaart?
- Ben je bekend met het gebruik van sluizen en bruggen?
- Vraag je hulp als je twijfelt?
Veilig varen begint bij voorbereiding en inzicht in de risico’s. Wie weet waar het mis kan gaan, verkleint de kans dat hulp nodig is.ig dingen proberen is er niet bij. Soms gaat dat goed maar er zijn momenten dat kennis en ervaring echt nodig zijn. Denk bijvoorbeeld aan het voorrang geven aan beroepsvaart. Ook de passage van een sluis vergt wat kennis en ervaring. Hier vraagt de KNRM ook wat van mede-watergebruikers: wees geduldig en bied hulp aan. Bedenk dat je het zelf ook hebt moeten leren.
Dit bericht is geschreven door Klaas Wiersma, onafhankelijk watersport journalist voor Vaarmarkt en is nadien door de redactie bijgewerkt. Wil je reageren op dit bericht? Laat hieronder een reactie achter of stuur Klaas Wiersma een e-mail via nieuwsdienst@nauticlink.com of contact hem via linkedin.
