Hoge golven, een stevige branding en twee bemanningsleden in opleiding. Voor plaatsvervangend schipper Johan van Dam van KNRM Ouddorp zijn het goede omstandigheden om te oefenen op zee. De wind is inmiddels gaan liggen, maar de golven zijn er nog. Mooi oefenweer dus. Tot de reddingboot na een hoge golf een vrije val maakt en met een enorme klap op het water terechtkomt. Johan breekt zijn rug en kan zijn benen niet meer bewegen. De twee vrijwilligers die met hem mee zijn om ervaring op te doen, moeten nu hun eigen schipper veilig terugbrengen. En daarvoor moeten ze eerst nog door dezelfde brekende golven.
Hoe dat afloopt, hoor je in aflevering 5 van de KNRM-podcast Redders op Zee, die vanaf vandaag te beluisteren is.
Een oefening op zee
Het is zaterdag 28 september 2024. Johan vaart met reddingboot Baron van Lynden van KNRM Ouddorp de Noordzee op. Aan boord zijn ook Willem Jan Hoekman en Peter van der Groef. De twee zijn op dat moment in opleiding tot opstapper. Ze oefenen met het varen in hoge golven en navigeren bij zandplaat de Ooster. Want als de pieper gaat, kun je het weer niet uitkiezen.
Voor de kust van Ouddorp ligt zandplaat De Ooster, met verschillende doorgangen naar de Noordzee. De noordelijkste ligt het dichtst bij het reddingstation, maar is door het ondiepe water ook de lastigste. Na eerst bij een zuidelijker doorgang te hebben geoefend, vaart de bemanning via de noordelijke doorgang naar buiten.
Net voorbij de zandplaat gaat het mis. Johan stuurt de reddingboot over een hoge golf, maar het dal erachter blijkt veel dieper dan verwacht. De boot maakt een vrije val en slaat hard op het water. “Het was alsof we van een waterval af voeren”, vertelt Willem Jan. “Ik dacht: die boot gaat kapot. Dit wordt een hele harde landing.”
‘Ik voelde alles, maar mijn benen deden niks’
Johan voelt direct een felle pijn in zijn rug. Hij probeert zijn benen te bewegen, maar er gebeurt niets. “Ik voelde alles, maar mijn benen deden niks.”
Toch moet hij blijven varen. De reddingboot bevindt zich nog vlak bij de brekende golven. Johan brengt de boot eerst naar veiliger water en neemt contact op met schipper Koen, die aan wal is. Overstappen op een andere reddingboot is te riskant. Er zit niets anders op dan via dezelfde doorgang terug te varen.
Willem Jan en Peter ondersteunen Johan in zijn stuurstoel, zodat hij zo min mogelijk beweegt. Ondanks de pijn houdt hij de reddingboot op koers. Pas voorbij de brekende golven nemen de twee het varen over.
De redder moet zelf gered worden
Aan wal komt de hulpverlening op gang. Koen schakelt John Brökling in, lid van de plaatselijke commissie bij KNRM Ouddorp. Ook andere KNRM-vrijwilligers en een ambulance komen in actie.
Bij de werkhaven aan de Brouwersdam varen Willem Jan en Peter de reddingboot voorzichtig het strand op. Johan zit nog altijd in zijn stuurstoel. Hoe krijgen ze hem veilig van boord, zonder zijn rug verder te beschadigen?
Voor John is het een bijzondere situatie. Normaal helpen de KNRM-vrijwilligers mensen die ze vaak niet kennen. Nu gaat het om hun eigen schipper. En John moet ook Johans vrouw Linda bellen om te vertellen dat haar man een ernstig ongeluk heeft gehad. Geen gemakkelijk telefoontje als je elkaar persoonlijk kent.
Hoe het daarna verdergaat, hoor je in de podcast.
Op elkaar kunnen rekenen
De volgende dag gaat de pieper alweer. Een surfer verkeert in problemen voor de kust van Ouddorp. Willem Jan stapt opnieuw aan boord, terwijl het ongeluk van de dag ervoor nog vers in zijn geheugen zit.
Ook voor Johan zijn de rollen omgedraaid. “Ik zit al heel lang bij de KNRM en heb heel veel mensen gered. Nu had ik zelf hulp nodig. Dat is een heel aparte gewaarwording.”
In deze aflevering vertellen Johan, Willem Jan en John ieder vanuit hun eigen perspectief over het ongeluk, de hulpverlening en de impact op het team. Over oefenen voor omstandigheden die je niet kunt voorspellen, de risico’s van het reddingwerk en hoe het is als je als redder ineens zelf hulp nodig hebt.
Want wie het hele jaar door, 24 uur per dag klaarstaat om anderen te helpen, moet ook op zijn eigen bemanning kunnen vertrouwen.
“Wat er ook gebeurt, we kunnen altijd op elkaar rekenen. Dat is wel bewezen”, zegt Willem Jan.
Derde seizoen Redders op Zee
Ook het derde seizoen van Redders op Zee wordt mogelijk gemaakt door Fisherman’s Friend. De podcast brengt het reddingwerk dichtbij. KNRM-vrijwilligers, mensen die werden gered en andere betrokkenen vertellen zelf wat er gebeurde én wat zo’n redding met hen doet. Zo hoor en beleef je wat normaal buiten beeld blijft.
De KNRM ontvangt geen overheidssubsidie en is volledig afhankelijk van donaties, giften en nalatenschappen. Daarmee kunnen de vrijwilligers blijven uitvaren wanneer dat nodig is.
Het derde seizoen bestaat uit twaalf afleveringen.
Aflevering 5 is vanaf vandaag te beluisteren via de bekende podcastkanalen en knrm.nl/podcast.
Foto’s: KNRM
Dit bericht is geplaatst door de nieuwsdienst van Vaarmarkt. Heb je vragen of opmerkingen over dit bericht, neem contact met ons op via nieuwsdienst@vaarmarkt.nl. Je kunt ook zelf persberichten en nieuws tips doorgeven aan onze redactie.
