Maar wat merken we daar als gewone burger nu nog van? Zeeschepen vinden we nu alleen nog in industriegebieden ver verwijderd van dorpen en steden. In bewoond gebied komen we nauwelijks nog zeelui tegen, als je ze al als zodanig herkent. Mogen we de zeeman dan niet dagelijks meer tegenkomen, anders is dat met zijn specifieke zeemanstaal die zijn oorsprong heeft in de vroegere zeiltijd toen zeilschepen nog in havens in of nabij stads- en dorpskernen afmeerden en de zeeman na een lange reis op zee meteen aan de overkant van de kade zich aan alle vertier die de wal hem bood tegoed deed.
Zeemanstaal heeft zich toen dan ook aan de wal kunnen vestigen en die vinden we nu nog terug in een aantal uitdrukkingen en gezegden die dagelijks in gesprek en tekst te vinden zijn. Zoals daar zijn: iemand de loef afsteken, niet te hard van stapel lopen, niet aan de bak komen, een oogje in het zeil houden, er is geen land met hem te bezeilen, proosten op de goede afloop, bakzeil halen, iemand de volle laag geven, iemand een hart onder de riem steken, en dergelijke. Vaak is hun maritieme herkomst niet duidelijk of niet meer voor iedereen herkenbaar. Toch gebruikt en spreekt iedereen onbewust die zeemanstaal. Het is een erfenis van de zeeman in onze taal, een cultuurhistorisch erfgoed, een stukje Hollands Glorie.
Op die zeemanstaal wil ik dan ook wat meer de aandacht vestigen.
Dat deed ik door in augustus 2007 mijn boek ‘Zeemanstaal’ spreken we allemaal’ op de markt te brengen. In april 2025 liet ik zelfs de 8ste druk het levenslicht zien, ook weer in een oplage van 1000 stuks.
Bij iedere opgenomen uitdrukking komen feiten uit de zeiltijd aan de orde evenals de werkzaamheden en situaties aan boord die tot die uitdrukkingen hebben geleid. Samen geven zij een beeld van het leven en het werk van de zeilvaartmatroos aan boord van zijn schip. De opgenomen uitdrukkingen en gezegden blijven tot in lengte van dagen actueel en zullen onverminderd onderdeel blijven uitmaken van de Nederlandse taal.
Voor meer informatie: zeemanstaal.nl
Foto: Ton van Schoonhoven
Dit bericht is geplaatst door de nieuwsdienst van Vaarmarkt. Heb je vragen of opmerkingen over dit bericht, neem contact met ons op via nieuwsdienst@vaarmarkt.nl. Je kunt ook zelf persberichten en nieuws tips doorgeven aan onze redactie. Meer informatie hierover vind je op onze nieuwsdienstpagina.
